De prostaat is een kleine klier die onder de blaas ligt en een deel van het zaadvocht aanmaakt. Ze wordt ook voorstanderklier genoemd. Door de ligging en gevoeligheid kan aanraking van de prostaat bij sommige mensen prettige gewaarwordingen oproepen. Bij een prostaatmassage wordt de prostaat gestimuleerd door zachte druk van binnenuit of indirect via het gebied van het perineum. Hoe dat voelt, verschilt van persoon tot persoon. Sommigen vinden de aanraking prettig, anderen voelen weinig of houden er niet van. Hier lees je waar de prostaat ligt, hoe een prostaatmassage in principe werkt en waar je op moet letten bij voorbereiding, hygiëne en veiligheid.
Waar ligt de prostaat?
De prostaat zit direct onder de blaas en omsluit een deel van de plasbuis. Ze ligt voor de endeldarm en is bij volwassenen ongeveer zo groot als een walnoot. Via de endeldarm kun je de prostaat door de voorste darmwand voelen. Daarom is een indirecte aanraking van binnenuit mogelijk. Ook via het perineum, dus het gebied tussen de balzak en de anus, kan zachte druk worden uitgeoefend. Soms wordt de prostaat de 'mannelijke G-spot' of 'P-spot' genoemd. Dat zijn informele termen en geen zelfstandige anatomische structuren.
Wat gebeurt er bij een prostaatmassage?
Bij een prostaatmassage wordt de klier gestimuleerd door voorzichtige aanraking of zachte druk. Daarbij kunnen verschillende gewaarwordingen ontstaan. De prostaat ligt in een lichaamsregio met talrijke zenuwen en gevoelige structuren. Daarom kan de stimulatie als prettig, ongewoon of juist onprettig worden ervaren. Een orgasme is daarbij niet nodig en ook niet gegarandeerd. Niet iedereen vindt een prostaatmassage prettig. Belangrijk is bovendien het onderscheid tussen seksuele stimulatie en medische behandeling. Een prostaatmassage is geen wetenschappelijk onderbouwde behandeling van prostaataandoeningen. Klachten zoals pijn, ontstekingen of problemen met plassen moet een arts onderzoeken.
Hoe bereid je je voor op een prostaatmassage?
Een goede voorbereiding helpt onnodige irritatie en verwondingen te voorkomen. Vooral hygiëne, voldoende tijd en een voorzichtige omgang met je lichaam zijn belangrijk.
1. Let op hygiëne
Was je handen grondig met water en zeep. Je nagels moeten kort, glad en schoon zijn, zodat het gevoelige slijmvlies niet beschadigd raakt. Uitwendig reinigen met lauwwarm water is normaal gesproken voldoende. Een anaaldouche is niet nodig. Vaak of verkeerd spoelen van de darm kan het slijmvlies irriteren.
2. Gebruik glijmiddel
Het anale gebied maakt geen eigen glijvloeistof aan, zoals bijvoorbeeld de vagina. Daarom is voldoende glijmiddel belangrijk om wrijving te verminderen. Een goed verdraagbaar glijmiddel op waterbasis is vaak een geschikte keuze. Bij gebruik van hulpmiddelen moet je letten op de verdraagbaarheid met het betreffende materiaal.
3. Zorg voor ontspanning
De spieren rond de anus reageren gevoelig op spanning. Stress, onzekerheid of haast kunnen ervoor zorgen dat de sluitspier zich samentrekt. Neem daarom voldoende tijd. Als iets onprettig voelt, is het verstandig om te stoppen.
4. Bespreek grenzen vooraf
Als een tweede persoon erbij betrokken is, moeten jullie vooraf allebei praten over wensen, grenzen en onzekerheden. Een prostaatmassage mag alleen plaatsvinden als alle betrokkenen er vrijwillig mee instemmen. De toestemming kan op elk moment worden ingetrokken.
Hoe werkt een prostaatmassage?
In principe maak je onderscheid tussen een uitwendige en een inwendige prostaatmassage.
Uitwendige prostaatmassage
Bij de uitwendige massage wordt het gebied van het perineum tussen de balzak en de anus zacht aangeraakt of gemasseerd. De prostaat zelf wordt daarbij niet direct bereikt. De druk werkt alleen indirect op het omliggende weefsel en de omliggende structuren. Deze vorm vereist geen anale penetratie. Het kan een manier zijn om je eigen gewaarwordingen te leren kennen.
Inwendige prostaatmassage
Bij de inwendige massage vindt de aanraking plaats via de endeldarm. De prostaat zit aan de voorkant daarvan, richting de buik. Door de darmwand kun je haar voelen als een licht gewelfde, stevigere structuur. Dat lukt echter niet bij iedereen even goed. Het is daarbij extra belangrijk om behoedzaam te werk te gaan. Stevige druk of ruwe bewegingen kunnen pijn en verwondingen veroorzaken. Als je vingers gebruikt, moeten de nagels kort en glad zijn. Een geschikte wegwerphandschoen kan de hygiëne vergemakkelijken. Bij anaal gebruikte hulpmiddelen is een voldoende brede, veilige stopbasis belangrijk. Voorwerpen zonder geschikte beveiliging kunnen in de endeldarm blijven steken. Een prostaatmassage mag nooit worden voortgezet tegen weerstand in of met pijn.
Is een prostaatmassage veilig?
Een voorzichtige prostaatmassage kan voor gezonde volwassenen weinig risico's met zich meebrengen. Helemaal zonder risico is ze echter niet. Het slijmvlies van de endeldarm is gevoelig. Te veel druk, ongeschikte voorwerpen of onvoldoende glijmiddel kunnen kleine verwondingen veroorzaken. Bij bestaande aandoeningen is extra voorzichtigheid geboden. Afzien van een prostaatmassage doe je bijvoorbeeld als je een acute prostaatontsteking vermoedt, hevige pijn in het bekkengebied hebt of onverklaarde bloedingen uit de endeldarm optreden. Bij een acute bacteriële prostatitis mag geen prostaatmassage worden uitgevoerd, omdat die ernstige complicaties in de hand kan werken. Ook bij pijnlijke aambeien, anale fissuren, recente operaties of andere klachten in het anale gebied is het verstandig om eerst medisch advies in te winnen. Bij hevige pijn, koorts, bloedingen of problemen met plassen moet je medisch advies inwinnen.
Kan een prostaatmassage gezondheidsvoordelen hebben?
Op internet wordt vaak beweerd dat een regelmatige prostaatmassage de doorbloeding kan verbeteren, ontstekingen kan voorkomen of prostaatklachten kan verlichten. Voor zulke algemene gezondheidseffecten is echter onvoldoende wetenschappelijk bewijs. Een prostaatmassage vervangt geen medisch onderzoek en ook geen behandeling. Vooral bij een prostaatontsteking is voorzichtigheid geboden. Een massage kan klachten verergeren en moet bij acute bacteriële prostatitis uitdrukkelijk worden vermeden. Wie terugkerende pijn, moeite met plassen of andere prostaatklachten heeft, moet die door een uroloog laten onderzoeken.
