in één oogopslag.Bekkenbodentraining na de bevalling: wanneer zijn liefdesballen zinvol? Na een bevalling heeft je lichaam tijd nodig om te herstellen. Dat geldt ook voor je bekkenbodem. Misschien merk je bij hoesten of niezen dat je ongewild urine verliest. Misschien voelt je bekkengebied anders aan dan vóór de zwangerschap. Zulke veranderingen zijn na een bevalling niet ongewoon. Gerichte bekkenbodentraining kan het herstel ondersteunen en bij bepaalde klachten helpen. Het gaat daarbij niet alleen om spierkracht. Ook het vermogen om de spieren volledig te ontspannen is belangrijk. Liefdesballen worden vaak beschreven als hulpmiddel bij bekkenbodentraining. Maar zijn ze na een bevalling eigenlijk wel zinvol? En wanneer kun je er beter van afzien?
Wat gebeurt er met de bekkenbodem tijdens de zwangerschap en de bevalling?
Vagina balletjes zijn kleine, meestal met elkaar verbonden balletjes die vaginaal kunnen worden ingebracht. Sommige modellen hebben een extra gewicht aan de binnenkant. De bekkenbodem bestaat uit spieren en bindweefsel. Hij ondersteunt onder andere de blaas, de baarmoeder en het rectum. Daarnaast speelt hij een rol bij het beheersen van urine en ontlasting. Tijdens de zwangerschap verandert de belasting van de bekkenbodem. Het toenemende gewicht en hormonale veranderingen werken in op spieren en weefsel. Bij een vaginale bevalling worden deze structuren bovendien sterk opgerekt. Ook na een keizersnede kunnen klachten optreden, omdat de zwangerschap zelf de bekkenbodem al belast. Hoe snel de bekkenbodem herstelt, verschilt per persoon.
Waarom is bekkenbodentraining na de bevalling belangrijk?
Bekkenbodentraining kan helpen om de controle over de spieren terug te krijgen en bepaalde klachten te voorkomen of te verlichten. Mogelijke tekenen van een bekkenbodemfunctiestoornis zijn:
- Ongewild urineverlies bij hoesten, niezen of lachen
- Moeite om darmgassen of ontlasting op te houden
- Een gevoel van druk of van een vreemd voorwerp in de vagina
- Klachten bij gemeenschap
- Moeite om de bekkenbodemspieren bewust aan te spannen of te ontspannen
Niet elk van deze symptomen betekent dat de spieren te zwak zijn. Een bekkenbodem kan ook voortdurend gespannen zijn of niet goed samenwerken met de omliggende spieren. Daarom is meer trainen niet altijd vanzelf de juiste oplossing. Als klachten aanhouden of je dagelijks leven beïnvloeden, kan een onderzoek door een gynaecoloog of een gespecialiseerde bekkenfysiotherapeut zinvol zijn.
Wanneer kun je na de bevalling met bekkenbodentraining beginnen?
Na een ongecompliceerde bevalling zijn rustige bekkenbodemoefeningen vaak al vroeg mogelijk, zodra je je er klaar voor voelt en je blaasfunctie weer normaal is. Dat betekent echter niet dat je meteen intensief moet trainen. Begin met voorzichtige bewegingen en let op hoe je lichaam reageert. Bij bevallingsverwondingen, hevigere pijn of een gecompliceerd bevallingsverloop bespreek je het vervolg het best met je verloskundige of een medische professional. Na een keizersnede is rustige bekkenbodemtraining in principe ook mogelijk. Daarbij moet rekening worden gehouden met de genezing van de operatiewond en je algemene belastbaarheid. Belangrijk is het onderscheid tussen eenvoudige bekkenbodemoefeningen en het inbrengen van vaginale trainingshulpmiddelen. Voor liefdesballen gelden extra voorzorgsmaatregelen.
Hoe werkt bekkenbodentraining zonder hulpmiddelen?
Voor de eerste oefeningen heb je normaal gesproken geen liefdesballen of andere trainingsapparaten nodig. Eerst gaat het erom de juiste spieren te leren voelen.
Stap 1: De bekkenbodem herkennen
Stel je voor dat je tegelijkertijd wilt voorkomen dat er urine en darmgassen ontsnappen. Je zou daarbij een lichte samentrekking en opwaartse beweging in de bekkenbodem moeten voelen. Adem rustig door. Buik, billen en bovenbenen blijven bij voorkeur ontspannen. Probeer niet regelmatig tijdens het plassen de urinestraal te onderbreken. Dat is geen geschikte trainingsmethode en kan de normale lediging van de blaas verstoren.
Stap 2: Rustig aanspannen en volledig ontspannen
Span je bekkenbodemspieren voorzichtig aan en laat ze daarna weer helemaal los. Ontspanning is net zo belangrijk als aanspanning. Als je merkt dat je de spieren moeilijk kunt loslaten of de oefening pijn doet, probeer dan niet harder aan te spannen.
Stap 3: De oefeningen langzaam opbouwen
Naarmate je meer controle krijgt, kunnen zowel korte aanspanningen als langere houdfases worden geoefend. Hoeveel herhalingen en hoe lang de aanspanningen zinvol zijn, hangt af van jouw individuele bevindingen. Bij klachten zoals stressincontinentie wordt vaak een begeleid trainingsprogramma van minstens drie maanden aanbevolen. Gespecialiseerde bekkenfysiotherapie kan je helpen de oefeningen correct uit te voeren en af te stemmen op jouw situatie.
Wat zijn liefdesballen en hoe werken ze?
Liefdesballen zijn kleine, meestal met elkaar verbonden balletjes die vaginaal kunnen worden ingebracht. Sommige modellen hebben een extra gewicht aan de binnenkant. Bij bekkenbodentraining worden ook zogeheten vaginale conussen of vaginale trainingsgewichtjes gebruikt. Deze hulpmiddelen moeten de waarneming en activering van de bekkenbodemspieren ondersteunen. Niet alle liefdesballen werken echter volgens hetzelfde principe. Gewone liefdesballen zijn ook niet automatisch gelijk te stellen aan medische trainingsgewichtjes. Bepalend is of een hulpmiddel geschikt is voor de betreffende persoon en of het daadwerkelijk een zinvolle bijdrage aan de training levert.
Zijn liefdesballen na de bevalling zinvol?
Liefdesballen zijn na een bevalling niet per se nodig. Bij de behandeling van bepaalde vormen van urine-incontinentie geldt gerichte bekkenbodemtraining als belangrijke eerste maatregel. Vaginale trainingsgewichtjes kunnen in enkele gevallen een aanvulling zijn, maar vervangen geen correct uitgevoerde oefeningen. Of zulke hulpmiddelen extra voordeel bieden, hangt onder meer af van het soort klachten en van het vermogen om de bekkenbodemspieren gericht aan te spannen en te ontspannen. Zeker na een bevalling moet eerst worden nagegaan of het weefsel voldoende genezen is en of het gebruik van een vaginaal trainingshulpmiddel zinvol is. Bij pijn, een uitgesproken drukgevoel, problemen met het ontspannen van de spieren of een vermoedelijke verzakking begin je niet op eigen houtje met trainingsgewichtjes. Een professionele beoordeling is hier zinvoller dan een algemeen trainingsschema.
Vanaf wanneer mag je na de bevalling liefdesballen gebruiken?
Er is geen vast tijdstip vanaf wanneer liefdesballen voor alle vrouwen na een bevalling veilig en geschikt zijn. Vaak wordt de nacontrole zes tot acht weken na de bevalling als richtlijn genoemd. Die is echter geen automatische toestemming voor vaginale trainingsgewichtjes. Of je liefdesballen kunt gebruiken, hangt van meerdere factoren af:
- Hoe goed eventuele bevallingsverwondingen zijn genezen
- Of er pijn of bloedingen zijn
- Of je klachten hebt door een verzakte bekkenbodem
- Of je de bekkenbodemspieren gecontroleerd kunt aanspannen en ontspannen
- Of het gebruik van een vaginaal trainingshulpmiddel medisch zinvol is
Als je het niet zeker weet, bespreek het gebruik dan bij de nazorg of met een gespecialiseerde bekkenfysiotherapeut.
Wanneer moet je geen liefdesballen gebruiken?
Niet elke situatie is geschikt voor training met vaginale gewichtjes. Zie er in eerste instantie vanaf als je:
- Nog niet genezen bevallingsverwondingen hebt
- Pijn voelt bij het inbrengen of dragen
- Onverklaarde vaginale bloedingen hebt
- Een acute vaginale infectie hebt
- Een duidelijk gevoel van druk of verzakking hebt
- Moeite hebt om je bekkenbodemspieren te ontspannen
Laat bij aanhoudende klachten de oorzaak medisch onderzoeken. Ook als je geen pijn hebt, betekent dat niet automatisch dat een extra trainingsgewichtje zinvol voor je is.
Welke fouten moet je bij bekkenbodentraining vermijden?
Alleen op spierkracht letten
Een gezonde bekkenbodem moet niet alleen kunnen samentrekken, maar ook volledig kunnen ontspannen. Voortdurend aanspannen kan bestaande klachten verergeren.
Te intensief trainen
Meer herhalingen of een sterkere aanspanning leiden niet automatisch tot betere resultaten. Een aangepast trainingsprogramma is zinvoller dan een zo hoog mogelijke belasting.
Pijn negeren
Bekkenbodemoefeningen horen geen pijn te veroorzaken. Als je pijn, toenemende druk of andere klachten merkt, onderbreek de oefeningen dan en laat je adviseren.
Te vroeg met vaginale gewichtjes beginnen
Genezing na een bevalling kost tijd. Een trainingsgewichtje kan extra belasting veroorzaken en is niet voor elke situatie geschikt.
Te snelle resultaten verwachten
Het herstel van de bekkenbodem verloopt bij iedereen anders. Bij gerichte training kan het enkele weken tot maanden duren voordat je verbetering merkt.
Hoe lang duurt het voordat de bekkenbodem hersteld is?
Het herstel hangt onder meer af van het verloop van de bevalling, eventuele verwondingen, de toestand van de spieren en bestaande klachten. Sommige veranderingen verbeteren in de eerste weken na de bevalling. Andere hebben meer tijd of een gerichte behandeling nodig. Bij stressincontinentie wordt vaak een begeleide bekkenbodemtraining van minstens drie maanden aanbevolen. Als klachten langer aanhouden, betekent dat niet dat je iets verkeerd hebt gedaan. Misschien heb je andere oefeningen of extra ondersteuning nodig.
